Բարբի և Օպենհեյմեր, ոչ թե Բարբի կամ Օպենհեյմեր
17-07-2023
Թվում է, թե երկուսն էլ շատ տարբեր են, սակայն երկուսն էլ յուրովի լեգենդար ներդրում են ունեցել պատմության մեջ։ Սակայն գիտենք, որ երկուսին նվիրված ֆիլմերի պրեմիերան նշանակված է նույն օրը։
Այն ժամանակներում, երբ կանանց թույլատրված չէր աշխատել, ազատ տեղաշարժվել և իրենց կարծիքն արտահայտել, նրանք կարող էին լինել միայն մայրեր և տնային տնտեսուհիներ: Բարբարա Միլիսենտ Ռոբերթսն այն աղջիկն էր, ով չուներ ամուսին և երեխաներ, բայց նա կարողանում էր կատարել տարբեր աշխատանքներ, և թվում էր, թե նա կարող էր անել ամեն ինչ:
Երեխաների համար անսովոր էր ունենալ տիկնիկներ, որոնք ունեն կուրծք, առավել ևս՝ սեքսուալ լողազգեստ։ Լողազգեստը պարզապես նրանց մարքեթինգային ռազմավարության արդյունքն էր։ Նրանք փոքրիկ լողազգեստով տիկնիկը վաճառում էին ընդամենը 3 դոլարով, իսկ հետո ծնողներին թիրախավորում, որպեսզի նրանք Բարբիի համար նոր հագուստ գնեն լրացուցիչ 2-3 դոլարով: Թեև փոքրիկ աղջիկների հետաքրքրությունը նորաձևությամբ ողջունելի էր, այնուամենայնիվ ծնողները վախենում էին, որ այս կերպ իրենց երեխաները կսեռականացվեն:
Շատերը չեն հասկանում, թե ինչն է Բարբիի կերպարի հաջողության յուրահատուկ գրավականը, բայց նրանք նաև չեն հասկանում, որ նա պարզապես կերպար չէ. նա աղջիկների համար հնարավորությունների նոր դուռ է, որով նրանք կարող էին դուրս գալ խոհանոցից, կարող են դառնալ կին առանց ամուսնու կամ երեխաների, կարող են լինել, բառացիորեն, ամեն ինչ:
1959 թվականին ծնված Բարբին տարիների ընթացքում կերտել է խորհրդանշական կերպար, և դա միայն ժամանակի հարց էր, թե երբ ինչ-որ մեկը կորոշեր Բարբիին կյանք տալ: Միակ հարցը, որ առաջանում է՝ ինչո՞ւ այդքան ուշ։ Նշանավոր ռեժիսոր Գրետա Գերվիգը որոշեց լուծում տալ այս հարցին և ամեն բան վերցրեց իր ձեռքը։ Գերվիգի ստեղծագործություններից հայտնի են «Lady Bird» և «Little Women» ֆիլմերը։ Ռեժիսորը դերասանական կազմի հետ միասին ֆիլմը իսկապես խոստումնալից են դարձնում։
2023-ի ամառը չի սահմանափակվում միայն մեկ հերոսով։ Բացի Բարբիից, կա նաև հզոր վարդագույն աղջկանից ծայրահեղ տարբերվող Օպենհեյմերը, ում հանճարի շնորհիվ Երկիր մոլորակի վրա կյանքը շրջվել է 180 աստիճանով։ Ծնված 1904 թվականին՝ Ջ. Ռոբերտ Օպենհեյմերի ներդրումը Մանհեթենյան նախագծում անփոխարինելի էր։
Նա աշխարհի առաջին ատոմային ռումբի ստեղծման գործում ունեցել է ահռելի հաջողություն՝ շնորհիվ իր գիտական փորձի։
1945 թվականի Հուլիսին Թրինիթի (Trinity) փորձարկումը ցուցադրեց զենքի սարսափելի ուժը՝ ընդմիշտ փոխելով պատերազմ կոչված երևույթը։ Աշխարհը ականատես եղավ Հիրոսիմայում և Նագասակիում աներևակայելի ավերածություններին, որը ցնցեց մարդկությունը։
Բախվելով ռմբակոծության հետևանքներին՝ նա կանգնեց մեծ պատասխանատվության և զղջանքի առջև։ Իր իսկ ձեռքերով ստեղծած ողբերգությանն ականատես լինելը նրան մղեց դեպի միջուկային զինաթափման ամենամեծ դեսպանը դառնալուն։ Այս կերպ Օպենհեյմերը փորձում էր քավել իր մեղքերը, որպես աշխարհում ահռելի կործանարար ուժ ձեռբազատելու հիմնական մեղավոր։
Օպենհեյմերի անցած ճանապարհը մարմնավորում է բարոկայան վճռորոշության բարդույթները՝ գիտության սրնթաց զարգացման միջավայրում։ Նրա վերափոխումը գիտական առաջնորդից միջուկային զինաթափման առաջին և ամենակարկառուն ներկայացուցչի՝ արտացոլում է նրա խղճի ծանրությունը և ընտրությունների մնայուն ազդեցությունը:
Նորից անդրադառնալով Բարբիին՝ նա հաղթահարել է ավանդական սյուժեներն՝ ընդգրկելով իրական պատմական անձերի, որն էլ իր հերթին նրան պարգևել է ավելի ազդեցիկ դիրք։ Օրինակ վերցնենք տիկնիկները, որոնք ոգեշնչված են Ամելիա Էրհարթից։
Այս բացառիկ կերպարները, ովքեր հակառակվել էին հասարակության նորմերին և կոտրել են արգելքներն իրենց համապատասխան ոլորտներում, այժմ հավերժացել են Բարբիի աշխարհում: Ամելիա Էրնհարթի, մարմնավորումը որպես Բարբի, ոգեշնչում է երիտասարդ աղջիկների սերունդներին՝ ձգտել դեպի երկինք, քանզի նա անվախ օդաչու էր, ով 20-րդ դարասկզբին կոտրեց գենդերային կարծրատիպերը։ Բարբիի կողմից Էրնհարթի ներկայացումը ոչ միայն նշում է նրա բեկումնային ձեռքբերումները, այլև խրախուսում է աղջիկներին մեծ երազանքներ ունենալ և անվախորեն հետևել իրենց ձգտումներին: Բարբիի հիմնական առաքելությունը ոգեշնչելն ու ուսումը խթանելն էր, ինչն էլ, անակնկալ ձևով բացահայտում է Օպենհեյմերի հետ կապը, որն էլ իր հերթին ցուցադրում էր կրթական և երևակայական տարածությունների միահյուսման հսկայական հնարավորություններ։
Սերունդներ շարունակ, Բարբին ոգեշնչման անսահման աղբյուր է եղել երեխաների համար՝ առաջարկելով գրավիչ պատմություններ տիկնիկների լայն տեսականու միջոցով:
Նա երեխաներին թևավորում է խորապես բացահայտել իրենց կարողությունները՝ դիմադրելով հասարակական սահմանափակումներին և ազատվել կարծրատիպերից։ Բարբին, իր երևակայական խաղով սերմանում է ստեղծարարություն՝ նաև հիմնավորելով կյանքի արժեքավոր դասեր։
Նմանապես, Օպենհեյմերի կերպարը հանդիսատեսին կրթելու և գրավելու հատուկ հնարավորություն է ընձեռնում: Ուսումնասիրելով ատոմային ռումբի ստեղծման գործում նրա մասնակցության բարդությունները՝ այս ֆիլմը լուսաբանում է պատմական կողմը և բարոյագիտական խնդիրները, որոնք առաջացել են այս կարևոր իրադարձության ներքո: Օպենհեյմերի պատմությունը ծառայում է որպես պատուհան, որի միջոցով դիտորդը կարող է վերլուծել գիտական նվաճումների երկարաժամկետ հետևանքները և դրանց ազդեցությունը համաշխարհային քաղաքականության վրա:
Այս զուգահեռները գտնելուն պես, մենք բացահայտում ենք երևակայական և կրթական հարթակների միավորման հնարավորությունը։ Ինչպես Բարբիի պատմություններն են ոգեշնչում երազել և ուսումնասիրել, այնպես էլ Օպենհեյմերի պատմությունն ուղղորդում է դեպի կշռադատություն և խրախուսում քննադատական մտածողությունը: Կրթական և երևակայական տարրերի միաձուլումը կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների, և դրանց հետևանքների ավելի կատարյալ ըմբռնմանը:
Այս ամառվա առավել հաճախ աչքի ընկնող երկընտրանքներից է, թե ո՞ր ֆիլմն է ավելի լավ պրեմիերայի ընտրություն և ո՞ր ֆիլմը չի լինի ժամանակի կորուստ: «Բարբի»-ի կամ «Օպենհեյմեր»-ի միջև ընտրող մարդիկ անպայման շատ տարբեր են, սակայն սա հիմնովին սխալ է, քանի որ մենք ԿինոՊարկում գտանք այս երկուսի միջև ապշեցուցիչ կապը։ Սա նշանակում է, որ հարցը «մեկը կամ մյուսը» չէ, այլ «Ո՞րը դիտել առաջինը»։
Սրա պատասխանը ԿինոՊարկում նույնպես գտել ենք։ Մեր կարծիքով, արդյունավետ կլինի «Օպենհեյմեր»-ը դիտել «Բարբի»-ից առաջ, քանի որ այն ունի բավականին տխուր և ողբերգական մասնիկներ և շատ վերլուծության կարիք, ինչպես նաև տևում է մոտ 3 ժամ: Այնուհետև հիանալի կլիներ շրջել բևեռները և տրամադրությունը բարձրացնել Բարբիի վարդագույն բռնկումներով:
Չենք պատկերացնում, թե ոնց կարելի է այսքանը կարդալուց հետո չդիտել ֆիլմերը։ Անպայման այցելի’ր ԿինոՊարկը Հուլիսի 20-ին Բարբենհեյմերի օրվա համար։ 🚀💅
Չմոռանա’ս Բարբիի տաղավարում լուսանկարվել։ 😉